Overzicht Standaard Chat FAQ (1 juni 2011)

Naslagwerk van de chatsessie met Prof. Lieve Gheysen op De Standaard.

35 interessante vragen worden hierin behandeld. Lang niet alle vragen konden beantwoord worden, er kwamen meer als 5 vragen per minuut binnen… :)

woensdag 1 juni 2011

1)Ik heb verschillende studenten van UG of facebook groepen zien sympathiseren met het FLM. Hoe is dit instemmen met vernielen van wetenschappelijke experimenten goed te praten, terwijl men zelf een wetenschappelijk vorming krijgt. Welk sancties overweegt de UGent tegen deze studenten of personeel?

Lieve Gheysen:

Aan Philippe Berbiers,

er is een verschil tussen sympathiseren met het FLM en daadwerkelijk meedoen met de vernieling aan een veldproef. Met het sympathiseren op zich hebben wij geen bezwaar. Vernieling van een veldproef die door de bevoegde instanties werd toegelaten, gaat voor ons te ver. Of hier sancties moeten op volgen is een zaak voor de bevoegde instanties,wij willen in de eerste plaats bereiken dat dergelijke vernietigingsacties door het brede publiek worden afgekeurd. De Universiteit Gent heeft zich nog niet uitgesproken omtrent sancties tegen studenten of personeel die eventueel participeerden met de vernietigingsactie. Wij hebben ook geen weet of effectief studenten of personeel van UGent bij de vernietigingsactie gespot werden.

2)Wat gebeurt er met de genetisch gemanipuleerde aardappelen wanneer deze volledig ontwikkeld zijn? Gaat elke landbouwer deze vrij mogen cultiveren en verkopen?

Lieve Gheysen:

aan Vincent

Neen, de landbouwer zal die kunnen aankopen en hij zal dat enkel doen als de prijs van die aardappelen zo is dat hij er nog altijd meer winst uithaalt dan als hij gewone aardappelen teelt, omwille van de lagere spuit- en brandstofkosten.

3)Professor, er is geen enkel bezwaar tegen onafhankelijk en objectief wetenschappelijk onderzoek naar ggo’s. Op TV verklaarde u dat het hier om onafhankelijkonderzoek gaat (in samenwerking met univ Wageningen), maar blijkbaar was er in het patattenveld ook een testrij van BASF. Dit haalt de onafhankelijkheid van uw onderzoek geheel onderuit en in die zin kan ik de actie van de tegenstanders alleen maar goedkeuren.

Lieve Gheysen:

aan Jood

De lijn van BASF was initieel niet in de proef inbegrepen, maar is er aan toegevoegd op vraag van de Vlaamse landbouwers, wij hebben niet de opdracht van BASF gekregen om die aardappel uit te testen, we hebben die zelf gevraagd. Ook is het een goede positieve controle voor deze proef, want de BASF-lijn is de enige die reeds in het veld zijn resistentie bewezen heeft.

4)Beste, ik heb het debat nu een tijdje gevolgd en een vraag die nog niet beantwoord is, is wat er gebeurt met de patentering aan het einde van het experiment (als er bepaalde genen resistent blijken te zijn, en bruikbaar voor grootschalig gebruik)? Zijn er concrete afspraken met bedrijven, worden deze doorverkocht aan de hoogste bieder of blijven deze in het bezit van de universiteit, … ? Samengevat: hoe gaat de patentering in zijn werk? Vriendelijke groeten, een curieuze student bio-ingenieur.

Lieve Gheysen:

aan Flor Het DuRPh consortium heeft een intentieverklaring getekend dat men de genen onder licentie zal verkopen aan kleine en middelgrote zaadveredelingsbedrijven in Nederland. Het is dus niet zo dat 1 enkele variëteit op de markt gebracht zal worden, maar de verschillende veredelingsbedrijven zullen hun eigen variëteiten met deze genen kunnen updaten. ¨

5)Wat zijn de verschillen tussen het aardappelveld en het veld met populierenklonen naar bioveiligheid toe? Zijn er bij populieren ook marges of duurt het veel langer vooraleer deze bloeien?

Lieve Gheysen:

aan Fien

De populieren zullen geen bloemen maken, omdat ze vooraleer ze 3 jaar zijn gekapt zullen worden. Het gaat hierbij om vrouwelijke planten, dus als deze bloemen zouden maken, zullen ze geen stuifmeel produceren.

6) kunnen ggo groenten overwachte mutaties veroorzaken in de plant?

Lieve Gheysen:

bij genetische modificatie voeg je een klein stukje DNA toe aan het DNA van een plant. je weet van tevoren niet waar dat in het DNA van de plant terecht komt. Het kan ook in een gen landen en zo evt een mutatie veroorzaken. Ook bij gewone kruisingen kunnen spontaan mutaties optreden.menmaakt daarom nooit slecht een gg-plant, maar een heleboel onafhankelijke lijnen. Daaruit selecteert men dan de enkel de lijnen die geen ongewenste wijzigingen hebben. bovendien controleert in detail de samenstelling van de plant, en test over meerdere jaren in meerdere omgevingen hoe de plant zich gedraagt.

7)Is het niet zo dat jullie geen volledige controle hebben over deze gewassen eens ze in een natuurlijke omgeving geplaatst worden, wat er dus rechtstreeks voor zorgt dat boeren die hier in de eventuele toekomst niet aan willen deelnemen, hier toch toe gedwongen zullen worden omdat zij dit niet kunnen voorkomen? Hoe zal er in de toekomst voor gezorgd worden dat boeren die bij het oorspronkelijke gewas willen blijven, hier ook de kans toe krijgen en niet gedwongen worden hier aan mee te doen? Hoe zit het met de patenten die de grote bedrijven hebben op de gemanipuleerde gewassen? Zullen boeren geen zaden van gemanipuleerde gewassen moeten kopen tegen hoge prijzen , waardoor zij afhankelijk worden van deze giganten? Boeren mogen toch geen zaden “opnieuw gebruiken” van vorige gewassen, en zijn dus verplicht deze zaden telkens opnieuw te kopen tegen een hoge prijs? Verder weet niemand weet wat het effect is op mensen en dieren, waarom wordt er toch voor gekozen deze experimenten in een natuurlijke omgevingen verder te zetten, zonder eerst sluitend onderzoek te doen in een besloten omgeving?

Lieve Gheysen:

De meeste van deze vragen zijn al aan anderen beantwoord. Ivm de veiligheid is het wettelijk verplicht om de voedselveiligheid te testen vooraleer een genetisch gewijzigde plant op de markt kan komen, met oa dierproeven zoals eerst ratten en dan landbouwdieren zoals kippen of koeien.

Boeren zijn niet verplicht om GGO-zaden te kopen aan een hogere prijs, de realiteit in de rest van de wereld toont aan dat ze, hoewel ze de keuze hebben voor de GGO-zaden kopen omdat ze daar meer winst uit halen of minder werk moeten in steken.

8)Groeien er eigenlijk al GGO’s in Europa?

Lieve Gheysen:

Volgens de Europese wetgeving mogen 2 ggo-gewassen geteeld worden in Europa, Mon810 maïs, resistent tegen de stengelboorder, en de Amflora aardappel. MON810 mais wordt vnl in spanje verbouwd. De amflora aardappel op kleine schaal in zweden, duitsland en tjechie. Daarnaast zijn er 34 ggo-gewassen (varianten van mais, soja en koolzaad) die geimporteerd mogen worden en verwerkt mogen worden in food en feed.

9)Waarom zouden we GGO-aardappellen telen als er ook alternatieven zijn?

Lieve Gheysen:

De nu reeds bestaande resistente rassen bionica en toluca bezitten slechts 1 resistentiegen. Ook al worden ze enkel beperkt gebruikt (biologische teelt), zijn er reeds phythophthora isolaten gevonden die opnieuw resistent zijn tegen deze aardappelvarianten. De noodzaak voor verder onderzoek is dus zeker aanwezig en daarbij kunnen deze ggo-aardappelen met meervoudige resistentie een heel goed alternatief zijn.

10)In 2009 wou de unief Wageningen gesponsord door BASF reeds dit aardappelveld aanleggen. Dit werd toen verboden omdat ze in Nederland de proefvelden niet kenbaar wilden maken. Nu worden deze proeven in Gent uitgevoerd. Waarom blijft Ugent de betrokkenheid van BASF ontkennen.

Lieve Gheysen:

alex, 1 van de 27 lijnen is eigendom van BASF, het gaat hierbij om de fortuna aardappel. Deze lijn werd meegenomen op expliciete vraag van de landbouwers. Vanuit wetenschappelijk oogpunt is dit ook een interessante positieve controle. De andere lijnen zijn allen eigendom van Wageningen UR. BASF heeft dus niets te zeggen in het DuRPh consortium en ook niet binnen het consortium dat deze veldproef beheert. BASF heeft toelating om met de fortuna aardappel in vijf landen veldproeven te doen, oa in Nederland. Wageningen heeft meerdere vergunningen om veldproeven met dergelijke aardappelen te doen. Er zijn inderdaad vertragingen geweest met de toelatingen voor de proeven in nederland ivm de locatieaanduiding in de aanvraag, maar die problemen zouden nu opgelost zijn:

11)250.000 Euro, voor alleen maar het herstel van een proefveldje, voor een test van één landbouwprobleem (weliswaar een belangrijk). Budget 2010 voor biologische onderzoek (voor alle duidelijkheid, niet enkel voor de biosector): 1.400.000 voor meerdere problemen met meerdere gewassen. Budget Nederland voor Durph alleen: 1.000.000 Euro. Vind je niet dan één en ander uit verhouding is? Ik hoor je zeggen voorstander te zijn van agro-ecologische landbouw, vind je niet dat de middelen daarvoor ondermaats zijn? Dat te weinig wetenschappers zich daarop toeleggen? Vind je niet dat ggo-onderzoekers buitenproportioneel bevoordeeld worden?

Lieve Gheysen:

250000euro is behoorlijk veel geld, maar de schade bestaat ook uit extra beveiligingsmaatregelen, naast de schade aan hekken, bedrading, de proef zelf en al het werk dat gedaan moest worden om deze schade te herstellen. het durph project in nl heeft een budget van 10.000.000 euro voor 10 jaar. Een deel van dit budget wordt ook gebruikt voor de ontwikkeling van resistente aardappelen voor de biologische markt. Ik ben zeker voorstander van investeren in onderzoek naar agro-ecologie. Waar veredelaars en biotechnologen werken aan de robuustheid van planten, moet er ook gekeken worden naar bodem- en andere factoren, zodat de verschillende ontwikkelingen elkaar kunnen versterken:

12) Wordt bij de selectie van van de geschikte lijnen ook gebruik gemaakt van een antiobiotica merker? Betekent deze merker geen risico voor de toenemende resistentie, of bevat de finale plant deze merker niet meer?

Lieve Gheysen:

Antibioticum resistentiegenen werden bij sommige van de lijnen uit de proef in Wetteren ingebracht. Deze genen vormen geen echt probleem, zeker niet voor een kleine veldproef als in Wetteren. Er zijn verschillende methoden beschikbaar om genetisch gemodificeerde planten te maken die dergelijk genen niet bezitten. Planten die voor commercialisatie en dus verspreiding op grote schaal bedoeld zijn, zullen geen antibioticum resistentie genen bevatten.

13) Het stuifmeel van die aardappelen mag dan al beperkt zijn. Kan het bodemleven geen vector voor verspreiding zijn?

Lieve Gheysen:

Het stuifmeel van die aardappelen mag dan al beperkt zijn. Kan het bodemleven geen vector voor verspreiding zijn?

De kans dat er stuifmeel verspreid wordt is klein, de kans dat daar een aardappelplant van een boer mee bevrucht wordt is nog veel kleiner. Als het dan toch gebeurt en het zaad dat er uit voorkomt ontkiemt tot een plantje dan is dat plantje veel veel kleiner dan een gewone aardappelplant en vormt heel erg kleine miniknolletjes. Normaal worden die plantjes met het onkruid mee verwijderd en zowiezo zal de boer enkel de normale knollen oogsten en die kunnen op geen enkele manier met stuifmeel gecontamineerd zijn.

14) Beste, klopt het dat genetische modificatie nauwkeuriger s dan natuurlijk kruisen? En is het resultaat dan niet op voorhand beter te voorspellen en veiliger? Bij deze druk ik ook mijn steun uit aan de onderzoekers, vind dat jullie prachtig werk verrichten. Een nieuwsgierige boerenzoon.

Lieve Gheysen:

Beste, klopt het dat genetische modificatie nauwkeuriger s dan natuurlijk kruisen? En is het resultaat dan niet op voorhand beter te voorspellen en veiliger? Bij deze druk ik ook mijn steun uit aan de onderzoekers, vind dat jullie prachtig werk verrichten. Een nieuwsgierige boerenzoon.

Dat is inderdaad een nauwkeuriger techniek omdat er veel meer controle mogelijk is van waar je gen dat je invoegt precies terechtkomt. In tegenstelling tot bij klassieke veredeling, zal je ook enkel dat ene gen overbrengen, iets wat bij klassieke veredeling niet opgaat. Daar weet je niet wat je precies verplaatst en naar waar, waardoor het dus mogelijk is dat ander genetisch materiaal mee overgekruist wordt.

15) Waarom planten jullie die aardappelen in een veld en niet in gecontroleerde labo omgeving?

Lieve Gheysen:

De aardappelen zijn reeds getest in een labo omgeving en in een serre. Op een bepaald moment moet je de stap naar het leefmilieu maken, om na te gaan hoe deze aardappelen net in dat leefmilieu gedijen. Door het risico op besmetting zoveel mogelijk te beperken, bijvoorbeeld door het maken van een bufferzone, kan dit in perfect veilige omstandigheden doorgaan.

16) U wil een democratisch debat. Het debat ivm ggo’s wordt uiteindelijk beslecht in instellingen als de Bioveiligheidsraad en de Wereldhandsorganisatie. Wij vinden dit geen democratische instellingen. Hoe kan je dan spreken van een democratisch debat?

Lieve Gheysen:

liesbeth, het maatschappelijk debat wordt niet gevoerd in de bioveiligheidsraad. dit is enkel een wetenschappelijk adviesorgaan dat de overheid adviseert bij concrete aanvragen. De wereldhandelsorganisatie spreekt zich alleen uit over zaken die in strijd zouden zijn met de handelsakkoorden. Het maatschappelijk debat wordt gevoerd in parlementen, in maatschappelijke fora, in de media en tegenwoordig ook op het internet. Hoe het met het democratisch gehalte van dit debat staat, is moeilijk te zeggen. Soms lijkt het wel dat degene die het hardst roept gehoord wordt.

17) Vele tegenstaanders halen als contra argument aan dat Monsanto met dit onderzoek iets te maken heeft. Hebben jullie omtrent dit onderzoek ooit enig contact met Monsanto gehad?

Lieve Gheysen:

Monsanto heeft met dit onderzoek niets te maken. Zowel niet met de veldproef als binnen het DuRPh consortium.

18) Beste, wat zijn de potentiële gevolgen van ggo’s voor de biodiversiteit en de ‘voedselpiramide’? Als bepaalde gewassen resistent worden voor insecten bvb, kan dit toch gevolgen hebben voor de biocultuur?

Lieve Gheysen:

Er zijn veel insectenresistente ggo gewassen; deze bevatten zogenaamde Bt genen. Deze genen zijn zeer specifiek en zorgen ervoor dat één of een heel klein aantal soorten insecten afsterven. In tegenstelling tot chemische insecticiden die een veel groter aantal insecten afdoden, Hebben Bt gewassen dus een veel geringere impact op de voedselpiramide en biodiversiteit. Elke vorm van landbouw heeft natuurlijk een impact!

19) Beste professor Gheysen, er wordt gezegd dat wetenschappelijk onderzoek sowieso niet zonder privé-steun kan. Is dit ook het geval bij deze proef? En zo ja, wat verwachten zij dan in return van die investering? De kennis die vergaard wordt bij onderzoek aan de universiteit, blijft toch eigendom van de universiteit?

Lieve Gheysen:

kirsten, in dit geval dragen alle partners in de proef financieel bij in de kosten van de proef, dus ook BASF waarvan 1 lijn in de proef aanwezig is, draagt financieel bij. In het algemeen is het niet zo dat er steun van bedrijven nodig is om veldproeven uit te voeren. Wel is het zo dat het ontwikkelen en op de markt brengen van GGO planten duur is en dat publieke instellingen daartoe veelal niet de middelen hebben. Dat is de reden dat daarvoor met bedrijven wordt samengewerkt. Anders zou het nooit lukken om dergelijke innovaties tot bij de boer en de consument te doen geraken:

20) Versnelt U de evolutionaire relatie niet tussen de resistente aardappel en zijn plaag?

Ivm uw opmerking over de alternatieven, is er dan geen groter risico op veralgemeende resistentie van de phytophtera? Net zoals grootschalig gebruik van verschillende antibiotica’s in bv. de varkensteelt ook de resistentie van ziektes tegen die antibiotica’s heeft aangewakkerd. Op den duur is de belangrijkste vraag niet meer: welk middeltje is straffer? maar wel: waar eindigt dat?

Lieve Gheysen:

Antibioticumresistentie is niet te vergelijken aan ziekteresistentie. Antibioticumresistenties zijn genen die ervoor zorgen dat antibiotica afbreken of gewijzigd worden en een bacterie kan die gewoon verzamelen zonder er onder te lijden. Ziekteresistentiegenen in de plant herkennen een belangrijk eiwit van de schimmel, die schimmel kan daar een mutatie in krijgen waardoor het gen niet meer werkt (doorbreken van de resistentie) maar daardoor wordt de schimmel wel minder pathogeen. Om 2 resistenties te doorbreken moet hij al tegelijk mutaties hebben in 2 genen wat statistisch onwaarschijnlijk is en waardoor hij nog zwakker wordt. Een dubbele resistentie komt bijna nooit voor. In dit project zullen we 3 of indien nodig 4 resistenties gaan combineren.

21) Waarom zijn jullie in de eerste plaats naar buiten gekomen met de plaats van het veld? Hadden jullie dit niet in stilte kunnen doen?

Lieve Gheysen:

Het is wettelijk verplicht en we zijn grote voorstander van transparantie – we hebben niets te verbergen. maar blijkbaar wordt die openheid misbruikt om het experiment te vernietigen.

22) als arts heb ik weinig schrik van ggo’s en vind ik de weerstand tegen ggo’s hoofdzakelijk irrationeel. Het grootste reëel probleem lijkt me te zijn de verspreiding van resistentiegenen naar wilde planten toe. Bestaan hier praktijkgegevens over? komt het voor, en welke zijn de risico’s?

Lieve Gheysen:

Deze resistentiegenen (als je het over de genen hebt die zorgen voor resistentie tegen phythophthora) zouden zich inderdaad via stuifmeel kunnen verspreiden naar planten waarmee de aardappel kan kruisen. Het gaat hier dan ook om natuurlijke resistentiegenen die reeds voorkomen bij wilde aardappelsoorten en bijgevolg in hun natuurlijke omgeving dus ook in stuifmeel aanwezig zijn. Hier in Vlaanderen kan de aardappel met zijn fylogenetisch dichtste wilde verwant, de zwarte nachtschade, niet kruisen.

Als je het over de antibioticaresistentiegenen hebt, dan zullen deze bij eventuele commercialisatie niet langer aanwezig zijn. Zij dienen enkel om het onderzoek te vergemakkelijken. Het DuRPh consortium houdt zich voor om enkel cisgene gewassen te commercialiseren.

23) er bestaat een bio-aardapel die bestand is tegen dezelfde schimmelziekte , waarvoor je nu dat proefveld wil bestuderen . zou het dan niet beter zijn om botanische bio- aardapelen die bestand zijn tegen die schimmelziekte , meer plaats te geven , en die ook beter te bestuderen en te commercialiseren ?

Lieve Gheysen:

Er zijn enkele resistente rassen die in de bioteelt worden gebruikt. Daar is al heel wat studie naar gedaan. die rassen hebben maar 1 resistentiegen, en we weten dat er vandaag al schimmel is die door die resistentie heen breekt. 2 vd 3 in de bioteelt gebruikte rassen zijn in de veldproef mee opgenomen. En er wordt ook hard gewerkt aan nieuwe resistente rassen voor de bioteelt. Daar wordt in Wageningen volop aan gewerkt, en bij de ontwikkeling van die rassen wordt mee gebruik gemaakt van de kennis die via genetische modificatie wordt opgedaan over de werking van natuurlijke resistentiegenen. De moeilijkheid van de klassieke veredeling is dat het heel moeilijk is om via die weg meervoudige resistentie te introduceren.

24) Beste, ik ben overtuigd van het nut van de GGO’s. Aan de andere kant moet ik echter vaststellen dat voor wat betreft de Soja-industrie, een biologische teler niet langer kan geranderen dat zijn soja ggo vrij is. Denkt u dat dit de vrije marktwerking van gewassen kan verstoren? Hartelijk dank

Lieve Gheysen:

Op basis van rapporten uit Canada en Spanje blijkt het best mee te vallen et de co-existentie problematiek tussen biotech-telers en biologische telers. Etikettering is pas noodzakelijk als het bioprodukt de grens van 0.9% GM overschrijdt.

25) Gaan de consumenten deze aardappel lusten? Volgens de Eurobarometer vinden 65% van de consumenten dat ggo’s niet verder moeten ontwikkeld worden. En als ggo-aardappelen op de markt gebracht worden, dan is er (gelukkig) de wettelijke verplichting om te vermelden dat het ggo’s zijn. Hoeveel middelen zullen er nodig zijn om die consument te overtuigen om die aardappel te eten?

Lieve Gheysen:

esmeralda, EOS heeft vorig jaar een enquete gehouden bij Vlamingen omtrent deze specifieke toepassing en 70% van de Vlamingen spraken zich positief uit. Dus

de houding van de consument is zeer afhankelijk van de specifieke toepassing van plantenbiotech.

26) Beste, kunnen imkers dan nog honing verkopen die de naam ‘bio’ draagt?

Lieve Gheysen:

De aardappel wordt in een open omgeving (=leefmilieu) niet door bijen bestoven omdat de bloemen geen nectar maken.

27) Is het niet zo dat GGO’s de problemen niet oplossen maar hooguit een beetje uitstellen? Momenteel produceren we genoeg voedsel voor de hele wereld maar het is niet correct verdeeld en in het Westen verspillen we te veel. In de toekomst zullen we minder moeten verspillen, misschien minder vlees eten (over opbrengst-efficiëntie gesproken) en pleiten voor een doordachte geboortebeperking. Dat zijn volgens mij de echte oplossingen voor het voedselprobleem. GGO’s zijn uitstel maar geen afstel. Kan jij mij overtuigen van ’t feit dat GGO’s meer zijn dan een manier om onze westerse levensstijl nog een tijdje te rekken ?

Lieve Gheysen:

Ik ga volledig akkoord dat er veel moet veranderen om de voedselproblemen op te lossen. Deze resistente aardappelen zorgen er echter wel voor dat de huidige praktijk om aardappelen 10-15 keer te bespuiten niet meer nodig zal zijn, dus minder fungiciden in het milieu. Alle kleine beetjes helpen om het milieu te helpen bewaren.

28) Er wordt gezegd dat de gevoerde protesten misplaatst waren, gezien niet de onderzoeksinstellingen ‘de vijand’ zijn die zorgen voor de huidige manier van landbouw voeren (monoculturen etc…). Waar zouden tegenstanders dan best aan de bel gaan trekken?

Lieve Gheysen:

De actie Save our science is helemaal niet tegen demonstraties en betogingen aan de veldproef. Het vernietigen van de proef is voor ons een stap te ver – maar het dabet willen we zeker voeren!

29) Professor, waarom wordt samenwerking met de industrie ofwel ontkend ofwel met tegenzin toegegeven? Alsof hun onderzoek per definitie slecht is? De farma doet ook aan onderzoek en hun geneesmiddelen vinden wij niet moreel slecht, waarom wel dit onderscheid bij biotech?

Lieve Gheysen:

voor het ontwikkelen en op de markt brengen van innovaties wordt samengewerkt met bedrijven. het zijn immers de bedrijven die in staat zijn die innovaties verder te ontwikkelen en op de markt te brengen. Werken we niet samen met bedrijven dan gaan onze innovaties verloren en komen ze niet bij de boeren en de consumenten terecht. Samenwerken met bedrijven betekent echter niet dat we voor ons voortbestaan afhankelijk zijn van samenwerkingen met bedrijven. We blijven wetenschappelijke onderzoekers die vooral geinterresseerd zijn in het opbouwen van kennis.

30) Op internet kun je zaden bestellen op wens om bijvoorbeeld paarse tomaten te krijgen. Niet goedkoop maar mogelijk. Lopen we in Belgie dan niet juist een beetje achter?

Lieve Gheysen:

Op ggo-gebied lopen we in Europa inderdaad achter. In de wereld wordt nu reeds 150 miljoen hectares landbouwgrond met ggo’s beplant. Europa wordt meer en meer een eilandje in een ggo-wereld.

31) Er wordt aan de belangrijkste vraag voorbijgegaan: waren het kookaardappelen of frietaardappelen?

Lieve Gheysen:

beide varieten – kook en friet – staan in de veldproef

32) Er waren blijkbaar collega’s van u van de K.U.Leuven bij de kant van de vernielers. Wist u dit op voorhand? En hoe ervaart u dit persoonlijk dat een collega onderzoeker betrokken was hierbij?

Lieve Gheysen:

We wisten op voorhand dat studenten/personeel van KuLeuven en VUB sympathiseerden met FLM, maar er werd een geweldloze ludieke actie aangekondigd. Wij hebben niets tegen debat en discussie – maar geweld is onaanvaardbaar, vind ik

33) Iedereen spreek over de vrijheid van onderzoek maar zijn daar dan geen grenzen aan. Moet onderzoek met belastingsgeld niet gedragen worden door de lmaatschappij, en is dit hier het geval wel? Is er genoeg debat aan voorafgegaan?

Lieve Gheysen:

Er zijn zeker grenzen aan wetenschappelijk onderzoek. Elk project dat door de Vlaamse gemeenschap wordt gefinancierd, moet beantwoorden aan ethische standaarden en dat wordt gecontrolleerd. Voor dit veldproefproject was dit niet anders.

34) reactie op het financiele aspect: Als private instellingen deze producten op de markt brengen, wordt er dan een akkord gesloten om zeker 3 resistenties in te brengen zodat deze instellingen niet elk jaar met een nieuw gegeerd goed op de markt zullen komen? Zullen hun goederen die meer opbrengen de conventionele boeren bedrijfseconomisch niet kelderen wegens te dure producten?

Lieve Gheysen:

Als we 3 resistenties inbrengen, dan liggen die op het DNA naast elkaar en kunnen daarna in de plant niet meer van elkaar gescheiden worden, dus het bedrijf kan dan niet beslissen om er maar 1 van de 3 te gebruiken per keer.

35) Is er echt geweld gebruikt door de betogers?

Lieve Gheysen:

ze hadden aangekondigd van eht niet te doen, maar het is aardig uit de hand gelopen. dat kon je wel zien op de tv-beelden