Mind the nuance: Louise O. Fresco

Op zaterdag 2 maart werd prof. dr. ir. Louise O. Fresco in het kader van Mind the Book in de Antwerpse deSingel op de rooster gelegd door Alma De Walsche. Zij interviewde Fresco naar aanleiding van het boek Hamburgers in het paradijsVoedsel in tijden van schaarste en overvloed. En voor een gesprek over die brik van ruim 500 pagina’s kregen beide dames helaas amper een uur toegemeten.

Louise Fresco werkte voor de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties en is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Haar aandacht gaat uit naar de grondslagen van duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief. Zij is lid van o.a. Académie d’agriculture de France en van de Royal Swedish Academy of Agriculture and Forestry.

De Walsche is journaliste bij MO*, waar zij vooral schrijft over Latijns-Amerika, de landbouw en ecologie.

Een samenvatting van het uiterst interessante interview lees je in zijn geheel op Skepfile.be

Kijk je liever wat video? Hier kun je een gesprek met L. Fresco bekijken dat handelt over haar boek, Hamburgers in het Paradijs.

Grondige wetenschappelijke analyse van de Séralini paper/saga

A recent paper published in the journal Food and Chemical Toxicology presents the results of a long-term toxicity study related to a widely-used commercial herbicide (RoundupTM) and a Roundup- tolerant genetically modified variety of maize, con- cluding that both the herbicide and the maize varieties are toxic. Here we discuss the many errors and inaccuracies in the published article resulting in highly misleading conclusions, whose publication in the scientific literature and in the wider media has caused damage to the credibility of science and researchers in the field. We and many others have criticized the study, and in particular the manner in which the experiments were planned, implemented, analyzed, interpreted and communicated. The study appeared to sweep aside all known benchmarks of scientific good practice and, more importantly, to ignore the minimal standards of scientific and ethical conduct in particular concerning the humane treatment of experimental animals.

via The Genetic Tomato (@Gentomaat)

Het volledige artikel is hier te raadplegen via Springer Link en is voor korte tijd als pdf hier te downloaden.

Maakt Séralini zijn belofte waar?

Toen Séralini zijn media-circus opzette in September wou hij de volledige data van zijn studie niet bekend maken. Nogal vreemd dat een wetenschapper, die zich graag als “onafhankelijk” laat afschilderen zijn volledige data niet onmiddellijk bij zijn publicatie voegt. Waar dient die Supplementary data anders voor?

Séralini verschuilde zich echter achter het feit dat bepaalde bedrijven/multinationals zich aan hetzelfde gedrag bezondigen en ook hun data niet vrijelijk beschikbaar maken. Dat hij daarmee hetzelfde (verwerpelijke?) gedrag vertoont als de bedrijven die hij o zo graag bestrijdt, is, nu ja… nogal ironisch, of hypocriet zo je wil.

Deze week publiceerde Séralini/CRIIGEN een persbericht met uitnodiging voor deel 2 van de show (op 15 januari). Mijn eerste gedacht, publiceren ze hun data dan toch? Maar dat was toch even te naïef. Nope, ze deponeren hun data formeel bij een notaris :-| . Wat dit nog met wetenschap te maken heeft, Jef mag het weten! Wat een notaris met die data aan moet, Jef zijn broer mag het weten… Er is echter opnieuw een belofte aan gekoppeld:

We will make these public as soon as the regulatory agencies or Monsanto do the same for their data, or when governments consent to publish the industry data.

Maar nu wordt het interessant! EFSA kwam zonet ook met een persbericht, in dit persbericht kondigen ze aan dat ze bij het vrijgeven van data, gebruikt bij risico analyses verder aan transparantie zullen werken. Waar de data vroeger schriftelijk moest opgevraagd worden, zal de data in de toekomst gewoon online gepubliceerd worden. Een verandering die we natuurlijk enkel kunnen toejuichen. De eerste dataset die op die manier beschikbaar wordt, is alle data waarop de risico analyse van de GGO maïs NK603 gebaseerd werd. Je vindt de link onderaan de pagina. Pas op als je ze wenst te downloaden, het is meer dan 500 mb.

Nu wordt het morgen natuurlijk interessant! Houdt Séralini zich aan zijn belofte en deponeert hij de data niet enkel bij een notaris of schudt hij een nieuwe belofte en dito voorwaarde uit zijn mouw? Bemerk het gebruik van “or” in de quote van het persbericht!

Ik zet mijn geld in op 2 mogelijkheden:

1) Séralini doet alsof zijn neus bloedt en gaat gewoon verder met zijn notaris show alsof er niets gebeurd/veranderd is.
2) Séralini haalt een argument boven in de trant van: “Dat EFSA zijn data beschikbaar stelt wil natuurlijk niet zeggen dat ALLE data beschikbaar is over ALLE risico analyses in ALLE landen in ALLE… (you get the point). En bijgevolg blijft de data bij de notaris tot ALLE data uit ALLE … (you get the point) vrij en online beschikbaar is”.

Hopelijk komen mijn vermoedens niet uit… Morgen weten we meer!
Update:
De vermoedens zijn dus inderdaad bevestigd met een uitvlucht van variant 2. Séralini geeft zijn data enkel vrij als de bevoegde instanties ook alle data vrijgeven die tot de toelating van glyfosaat pesticiden zoals roundup leidden (los van ggo’s). De data zit dus bij de notaris en de show gaat verder…

Mark Lynas, van held naar verrader

Op 6 december kwam Mark Lynas een lezing geven op het “biotech for society
symposium” in Gent. De lezing zelf werd jammergenoeg niet gefilmd, maar voor de geïnteresseerden vind je hier wel bijna dezelfde lezing. Het is er een die Mark gaf voor het John Innes Centre. Je moet er wel silverlight voor geïnstalleerd hebben…

Lezing Mark Lynas.

Bart Coenen, hoofdredacteur van Velt nam op die dag een interview af van Mark Lynas. De Engelstalige versie vind je terug op deze blog, op de Nederlandstalige versie is het nog even wachten. Deze verschijnt normaal eind deze maand in de januari editie van Seizoenen.

Ooit was Mark Lynas een notoir anti ggo-er die er niet voor terugdeinsde veldproeven te vernielen. Toen hij zoals hij zelf zegt, wetenschap ontdekte, omdat hij zijn boeken omtrent klimaatsverandering deftig wou onderbouwen, veranderde ook zijn mening over ggo’s. Want, zo redeneerde hij, hoe kan men wetenschap omarmen als het om het klimaat gaat en het verwerpen als het om genetische gemodificeerde gewassen gaat. Die klik maakte Mark reeds in 2008 en verwerkte die deels in het boek “The god species of De mens als God”. Op 3 januari gaf hij een speech tijdens de Oxford Farming conference waarin hij het proces dat hij doormaakte uit de doeken deed. Een echte aanrader! Zo goed ontvangen zelfs dat ze na amper een week reeds meer als 250.000 keer bekeken werd. De speech zelf kun je bekijken en lezen op de blog van Mark Lynas zelf.

De reacties waren talrijk en niet altijd even positief. Notoir anti ggo-er en ecofeministe  (wolf in schapenvacht) Vandana Shiva slaagde er zelfs in ggo’s met verkrachting te vergelijken. Of wat dacht je van het linken van ggo’s aan effecten op penissen??? Maar al bij al was de berichtgeving overwegend positief en werden heel wat nieuwsartikels en verschillende blogposts aan zijn speech gewijd. Bij de grote milieu organisaties bleef het echter angstvallig stil, nochtans waren ze tijdens de speech meermaals de gebeten hond. Een teken aan de wand dat ze zelf niet langer zeker zijn van hun ideologisch extreme standpunten? De enige grote natuurvereniging die wel reageerde was The Nature Conservancy bij monde van president and CEO Mark Tercek.

Dat de speech van Mark Lynas een grote invloed heeft staat buiten kijf, maar of we nu weldegelijk op een “turning point” zijn gekomen, zoals sommigen beweren/hopen, dat zal de tijd nog moeten uitwijzen!

Als je ratten gebruikt met 72% kans op tumorontwikkeling, dan vind je waarschijnlijk ook tumoren!

via The Genetic Tomato (@Gentomaat)

Update 2

Ondertussen lopen de eerste officiële en uitgebreidere wetenschappelijke analyses en commentaren op de studie van Séralini binnen.

Een Nederlandstalige analyse vind je in deze publicatie van het VIB.
Een Engelstalige analyse vind je via het EFSA. 

In de laatste uitgave van FCT staan maar liefst 17 letters to editor en andere commentaren op de Séralini studie.

Op 19 september lanceerde Séralini een nieuwe studie waarin hij schijnbaar aantoont dat het eten van GGO’s kankerverwekkend is. Dat er een grote mediacampagne opgezet werd, konden we merken in de pers. Maar is dit wel terecht? Of past deze studie eerder in het rijtje van zijn vorige studie’s, die achteraf extreem gebrekkig bleken en al lang door verschillende experts onderuit gehaald werden. Eerst en vooral de paper waar het dus over gaat met als titel; “Long term toxicity of a Roundup herbicide and a Roundup-tolerant genetically modified maize”.

Dat dit de eerste langetermijnstudie zou zijn is natuurlijk complete onzin. Bv. uit dezelfde, ja dezelfde journal dit overzicht. Maar ook hier vind je een uitgebreide bloemlezing. Nogal onbegrijpbaar dat Séralini, waarvan je toch zou verwachten dat hij zijn literatuur kent, in zijn artikel nergens naar dergelijke studies verwijst. Studies die er zijn, beter uitgevoerd zijn en die compleet het tegenovergestelde van wat hij stelt aantonen. Dat laatste zou er natuurlijk ook wel voor iets tussen kunnen zitten…

Inhoudelijk zijn er bij deze studie heel wat vraagtekens te zetten bij zowel de methodologie, resultaten als presentatie van het geheel. De lijn in die commentaar komt hoofdzakelijk overeen met het gebrekkige onderzoek dat door hem reeds werd gepubliceerd en op deze site grondig becommentarieerd werd. Een overzicht van commentaren op de studie vind je onderaan dit artikel, hier alvast enkele samengevat.

- Een van de belangrijkste is echter het gebruik van SD ratten. Séralini vergeet “toevallig” te vermelden dat deze soort enorm vatbaar is voor het ontwikkelen van kankers. Tot 86% van de mannelijke en 72% van de vrouwelijke ratten blijken spontaan kanker te vertonen voor het bereiken van de leeftijd van 2 jaar. Andere studies bevestigen hoge percentage van spontane tumorontwikkeling. Dit in combinatie met beperkte aantallen ratten per (controle) groep, maakt het mogelijk om de resultaten van Séralini puur op basis van kans te bekomen. Die foto’s met enorme kankergezwellen hadden dus evengoed controles geweest kunnen zijn. De wetenschappelijke relevantie van die figuren? Nihil!

- Men geeft in de paper zelf toe aan cherrypicking te doen en enkel de “mooiste” resultaten te vermelden. (‘All data cannot be shown in one report and the most relevant are described here’ ). Nochtans bestaat er zoiets als supplemental material als je niet alles in je paper zelf krijgt.

- Op geen enkele manier kan Séralini een dose-response relatie aantonen, enorm bevreemdend net omdat bijna alle toxische effecten dergelijke relatie vertonen. Séralini verklaart dit door te stellen dat het effect aan zeer lage concentraties optreedt en dan gelijk blijft voor hogere concentraties. Ten eerste is dat een conclusie die je uit deze data niet zomaar kunt trekken en daarnaast is het feit dat er helemaal geen effect is van R en GMO minstens even waarschijnlijk.

En nog twee mss heel specifieke voorbeelden:

-Uit figuur 1 blijkt dat de mannelijke ratten gevoed op op GMO of Roundup bij de hoogste gebruikte concentraties langer leven als de controle groep zonder GMO of R. Uit figuur 2 zou dan moeten blijken dat diezelfde mannetjes vroeger tumoren ontwikkelen…
-In tabel 3 zie je dan weer dat effecten van Roundup (A) (1 miljardste procent R) in veel gevallen een groter effect heeft dan (C), de hoogste concentratie R, namelijk 0.5%.

(Wie figuur 1 ook verwarrend vindt kan hier wat extra uitleg verkrijgen.)

Uit dergelijke resultaten kun je niets anders besluiten dan dat het om natuurlijke, experimentele variatie gaat.

Er valt verder nog heel wat commentaar te geven (zie refs bovenaan), maar de bottom line is toch wel dat dit sub-standaard onderzoek is waarvan het eigenlijk onbegrijpbaar is dat het door peer-review geraakt is. Uiteindelijk toont dit onderzoek aan dat SD ratten heel vaak deze vorm van kanker ontwikkelen voor het bereiken van de leeftijd van 2 jaar. Niets nieuws dus, want dat weten we reeds uit dat onderzoek uit 1979. Het heeft echter niets met GGO noch met R te maken.

Ook de communicatie omtrent de ganse studie is op zijn zachtst gezegd nogal vreemd. Zo hadden journalisten reeds toegang tot de studie, vooraleer ze gepubliceerd werd in Food and Chemical Toxicology, maar werd het hen verboden om buitenstaanders en experten om een mening te vragen bij het schrijven van hun artikels?! En op 20 september wordt op een persconferentie in het Europese Parlement het onderzoek voorgesteld en toegelicht door Séralini en EP Corinne Lepage, die toevallig net haar anti-ggo boek publiceert. Gaat het nu om de wetenschap of om politiek gewin? Dat volgende week ook Séralini een anti-ggo boek lanceert en een anti-ggo film mét deze tumor foto’s (voor hen geen embargo) maakt natuurlijk veel duidelijk.

Het is ook bevreemdend om te merken dat bepaalde mensen steeds op hun achterpoten gaan staan als blijkt dat onderzoek belangenconflicten vertoont of gesponsord werd door multinationals en er hier blijkbaar geen vuiltje aan de lucht is. Het feit dat Séralini, die zichzelf verleden jaar nog uitriep tot “International scientist of the year” voor het luttele bedrag van 375$ via CRIIGEN sterke banden onderhoudt met Greenpeace, dat Séralini een anti-ggo agenda heeft, anti-ggo boeken schrijft en het onderzoek voor meer dan 3 miljoen euro gesponsord werd door Auchan, Carrefour en FPH is hier dan geen probleem?

Update

Een belangrijk punt dat door o.a. “memsommerville” geopperd wordt en waar in dit artikel dieper op ingegaan wordt belangt het standaard voedsel van laboratten. Reeds meer dan een decennium bevat het voedsel van laboratten in Amerika ggo’s, in Europa is dit minder gebruikelijk, maar niet volledig uit te sluiten. Hoe komt het dat in al die jaren in alle wetenschappelijke experimenten die op ratten werden uitgevoerd dergelijke toename in tumorontwikkeling, ten opzichte van de vorige decennia, onzichtbaar is gebleven? Of hoe komt het dat Europese labo-ratten niet langer leven in afwezigheid van ggo-voedsel?

Overzicht commentaren

-Stenographers, anyone? GMO rat study authors engineered embargo to prevent scrutiny
-Was Séralini GMO study designed to generate negative outcome?
-Under Controlled: Why the New GMO Panic Is More Sensational Than Sense
-I smell a rat.
-Monsanto’s GM Corn And Cancer In Rats: Real Scientists Deeply Unimpressed. Politics Not Science Perhaps?
-Expert reaction to GM maize causing tumours in rats
-Why I think the Seralini GM feeding trial is bogus
-in which I blow a gasket and get very uppity about this GM-food study which appears to have everyone going nuts at the moment
-Study linking GM crops and cancer questioned
-NK603
-Society of Biology responds to latest GM food study
-GM Corn-Tumor Link Based on Poor Science
-Franse studie met genetisch gemodificeerde mais onder vuur
-Proof Perfect That The Seralini Paper On GM Corn And Cancer In Rats Is Rubbish
-From Darwinius to GMOs: Journalists Should Not Let Themselves Be Played
-Was it the GMOs or the BPA that did in those rats?
-Summary of criticism and questions on “Long term toxicity of a Roundup herbicide and a Roundup-tolerant genetically modified maize” collated from published expert commentary and from correspondence with Sense About Science.
-Pour quelques rats de plus
-Derrière l’étude qui dézingue les OGM…
-GMO Opponents Are the Climate Skeptics of the Left
-Lacunes, résultats inexplicables: l’étude anti-OGM sur la sellette
-Les dégâts collatéraux d’une « étude choc » sur les OGM qui fait « pschitt »

 

 

GM plants represent low risk, say scientists

Genetically modified (GM) plants present little danger for the environment or people’s health, according to Swiss researchers. Also, while they offer almost no benefit to farmers now, this could change if plants had the right properties.

The government requested a national research programme on the risks and benefits of GM plants after the Swiss voted for a five-year moratorium on their use in 2005. The moratorium was extended for another three years by parliament.

 Between 2007 and 2011, 30 projects were launched as part of the programme at a total cost of around SFr12 million ($12.5 million). Eleven focused on the environmental risks of GM wheat, maize and strawberries.

The researchers all reached the same conclusion: there were no identifiable negative effects on beneficial organisms, microorganisms or soil fertility. Three so-called meta-analyses that looked at more than 1,000 international studies reached similar findings.

More info via GMO Pundit.

A picture speaks a thousand words!

Bintje (conventional) vs GMO potato. Via Vilt (www.vilt.be)

De proef met genetisch gewijzigde aardappelen in Wetteren is voor het tweede jaar op rij gelukt. Door de genen van de aardappel te wijzigen, is deze soort resistent geworden tegen de aardappelplaag, een schimmelziekte die vooral voorkomt bij vochtig weer.

De onderzoekers gaan nu proberen om ook andere aardappelsoorten resistent te maken, maar dat kan nog jaren duren. “Deze aardappel is een basis voor het onderzoek”, zegt professor Erik Van Bockstaele van de Universiteit Gent. “Als we volgend jaar kunnen starten met de genen in bestaande rassen in te bouwen, dan verwachten we dat we tegen 2020 deze aardappel bij de landbouwer kunnen krijgen.”

Vanochtend bezocht Vlaams minister-president Kris Peeters (CD&V) het proefveld in Wetteren. Hij vindt het zeer belangrijk dat het wetenschappelijk onderzoek wordt voortgezet, mét steun van de Vlaamse regering. “De aardappelplaag kost ons elk jaar 55 miljoen euro en de landbouwers pakken dat nu aan met het gebruik van pesticiden. Wanneer we met een gemodificeerde aardappel dit probleem kunnen oplossen is dat een serieuze vooruitgang.”

Er komt in Wetteren ook een nieuwe veldproef, maar nu met genetisch gewijzigde maïs. Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) wil nagaan of zijn mais op het veld evenveel opbrengt als in de serre.

Wie met eigen ogen naar de genetisch gewijzigde aardappel wil komen kijken, kan zich inschrijven via www.aardappelziekte.be. Want het wetenschappelijk veld kan nu door iedereen bezocht worden, met een gids.

Artikel en video via deredactie.be 

Meer foto's vind je op de facebookpagina van Vilt.

 

Meerderheid universiteitsstudenten positief over plantenbiotech

(18-07-2012) Jasmien Maes polste in het kader van haar masterproef Biochemie-Biotechnologie naar de attitude van de Gentse universiteitsstudent tegenover biotechnologie en haar diverse toepassingen.

 

De studenten blijken hierover een voldoende tot zeer goede basiskennis te bezitten en staan opvallend positief tegenover de mogelijkheden van genetisch gewijzigde gewassen in de landbouw.

Kennisoverdracht blijft belangrijk

Alle faculteiten namen deel aan de rondvraag, die werd opgesteld na grondige analyse van bestaande enquêtes over biotechnologie. In totaal werden de gegevens van 934 studenten verwerkt. Op de kennisvragen over biotechnologie en de inplanting ervan in de

maatschappij varieerden de gemiddelde scores per studierichting van 10/20 tot 16,5/20. De basiskennis blijkt in deze doelgroep bijgevolg net voldoende tot zeer goed te zijn. Hoe minder de studierichting te maken had met biotechnologie, hoe lager de score lag. Gezien het groeiend belang van biotechnologie in de maatschappij, blijft kennisoverdracht een aandachtspunt.

Positieve perceptie van biotechtoepassingen

Eenzelfde trend werd vastgesteld bij de perceptie van biotechnologische toepassingen die al bestaan of in ontwikkeling zijn. Met gemiddelde scores per studierichting die varieerden van 3,6 op 5 tot 4,5 op 5 (3/5 = neutraal, 4/5 = eerder positief, 5/5 = heel positief) staat de Gentse student positief tegenover biotechnologie. Geen enkele studierichting vertoonde een algemene afkeer voor biotechnologie. Zelfs niet als het uitsluitend de genetische modificatie van landbouwgewassen betreft, momenteel nochtans een heet hangijzer.

Opvallend is dat van alle deelnemers minstens twee op drie studenten zich eerder of heel positief uitspreekt over de ontwikkeling van genetisch gewijzigde gewassen voor tweede generatie biobrandstoffen, de bevordering van de voedingswaarde van voedsel, de productie van medicijnen en het voorkomen van opbrengstverlies door droogte. De UGent vindt aldus steun bij haar studenten voor één van haar speerpuntdomeinen.

Verder is een meerderheid van de ondervraagden ervan overtuigd dat ggo-gewassen voordelig kunnen zijn voor ontwikkelingslanden. Al ziet 70% van de studenten ggo-voedsel liefst geëtiketteerd, toch beschouwt minder dan 20%genetisch gewijzigde granen, groenten en fruit als ongezond. Een kleine 80% vindt bovendien dat veldproeven die veilig worden geacht, moeten kunnen doorgaan.

Het volledige nieuwsbericht lees je op de site van de Ugent.

Europees wetenschappelijk panel verwerpt Frans verbod op de teelt van MON810

Het verbod op telen van MON810 werd door het hoogste gerechtshof in Frankrijk reeds in November 2011 vernietigd. In maart 2012 werd het verbod echter door de franse overheid opnieuw ingesteld op basis van het recentste onderzoek uitgevoerd door Séralini, net op tijd om boeren te verhinderen MON810 zaad uit te zaaien. Het valt echter te verwachten dat het hoogste gerechtshof het verbod opnieuw zal vernietigen. Het laatste onderzoek van Séralini valt bezwaarlijk onder de noemer kritische wetenschap te plaatsen.

Nu werd reeds een eerste stap in dit proces gezet door een wetenschappelijk panel van het EFSA. Het door hen geschreven rapport stelt duidelijk dat er geen enkel wetenschappelijk bewijs kon gevonden worden in de door Frankrijk aangebrachte documenten die enig significant gevaar aantoonden van MON810 voor mens, milieu of dier. Het EFSA verwijst verder naar zijn recent gepubliceerd rapport omtrent de teelt van MON810 in Europa, die deze bevindingen evenzeer onderschrijven.

Men kan zich afvragen hoe lang Europa dergelijke onwetenschappelijk spelletjes van Frankrijk en sommige andere lidstaten nog moet blijven verdragen…

The GM debate is growing up

Scientists on YouTube, Frankenfood out of the headlines: Rothamsted looks like a turning point

No GM spuds,” proclaimed a banner wielded by protesters in opposition to a trial of genetically modified crops last weekend. The activists had planned to destroy the trial plots at Rothamsted Research in Hertfordshire but were thwarted by a low turnout and a well-prepared police presence.

But more interesting than their failure to vandalise the plants is the important turning point in the GM debate that this trial has revealed. Media reporting and comment has been mostly neutral and positive about the experiments, or actively hostile to the protesters – a far cry from the days of “Frankenfood” headlines. What has changed?

Volledige artikel vind je op de Guardian.